«Менин апам — мугалим»: Бүт күчүн бир кесипке арнап, элге ак кызмат кылган инсан — Калбү Матураимова

Калбү Матураимова Ош облусунун ϴзгөн районундагы №14 А.Тангатаров атындагы интернат-гимназиясында физика-математика мугалими болуп эмгектенип келет. Апасы тууралуу Жунусмамат кызы Акылай айтып берди.

Айды карай, күндү карай барышкан,
Жылдыздарга кызыл желек сайышкан.
Космонавттар эң алгачкы билимди,
Жѳпжѳнѳкѳй мугалимден алышкан, -

дегендей, сѳз тѳмѳнкүдѳй болсун.

Балалык кезимде эл керегине жараган адам болсом деп кыялданчу элем.

Кайсы бир адамга жарык берип, ырыскы чачып, сүйүүңдү арнап, туура жолго салып, анын адам болуп калыптанышына ѳз салымыңды кошуп тургандан артык нерсе барбы? Мына ушундай идеалдуу касиеттердин топтомуна жакын болгон кесип — бул мугалимдик кесип деп айтсам аша чапкандык болбос. Чыныгы педагогдор өзүнүн ишинин фанаттары болушат.

Педагог деген сөз — мыкты мугалим же тарбиячы болуу гана эмес, көрүнүктүү адам болуп калыптануу. Ал адам башка адамдарды өзүнүн идеялары, ой толгоолору менен кызыктыра ала турган жана аларды позитивдик өнүгүүгө багыттай алуучу адам болушу абзел.

2012-жылы Ош мамлекеттик университетинин чет тилдер факультетин бүтүрүп, педагогикалык эмгек жолумду А.Тангатаров атындагы интернат-гимназиясында — өзүм окуган гимназиядан баштадым. Эмгек жолумду баштагандан кийин да бул кесипти тандаганыма ыраазымын. Мугалим болуп иштеген күндөн баштап мен үчүн мугалим эжейлерим мурункудан да ыйыктын ыйыгы болуп сезилүүдө. Алардын эмгегин жогору баалоо, аларды кадырлоо мен үчүн ыйык.

Ар бир инсан өзүнүн ишин, кесибин кызыгуу менен иштесе, кесиптин түйшүгүн жана асылдыгын баамдаса, ошондо гана ийгиликке жетише алат.

Менин мугалим болушума биринчи уям болгон өз ата-энем түрткү болду десем да болот. Анткени «Уядан эмнени көрсө, учканда ошону алат» деген элдик накыл сөздө айтылгандай, апам мугалим болгондуктан мага таасири тийсе керек деп ойлойм. Сабак даярдаганына, балдарга жасаган мамилесине ар дайым күбө болгом. Айрыкча, балдардын апамды көргөндө ийилип салам айтуусу, бүтүп кеткен окуучуларынын кайра келип, саламдашып, ал-акыбалын сурап, кичине болсо да белек бергени мени аябай суктандырды. Ошондой эле мени мугалим болууга багыттады.

Жаш муундарга билим берүүдө, апам жана өзүм жактырган чет тилчи мугалимдин таасири жогору болсо, ар бир сабакты көрсөтмөлүү өтүүгө, ар бир сабакка ылайык көрсөтмө куралдарды өз колум менен жасап алууга шыктандырган апам десем жаӊылышпасам керек.

Мени апам — Матураимова Калбү Божоевна. Ал Ош облусунун ϴзгөн районундагы №14 А.Тангатаров атындагы интернат-гимназиясында физика-математика мугалими болуп иштеп келе жатат. Ушул гимназияда иштеген жылдары апам өз кесибин сүйгөн, чыгармачыл, өз ишине жоопкерчилик менен мамиле жасаган уюштургуч мугалим катары таанымал. Окуучуларды физика предмети боюнча олимпиадаларга мыкты даярдагандыктан ар жыл сайын райондук, облустук, республикалык турларга катышып, байгелүү орундарга жетишип келе жатышат.

Жылда уюштурулуучу XXI кылымдын интеллектуалдары техникалык ойлоп табуучулардын конкурсуна окуучулары өздөрү ойлоп тапкан долбоорлору менен катышып, райондо, облуста байгелүү орундарды ээлеп келишүүдө. 1990-жылы республикалык съезддин делегаты, 2002-жылы «От знания к оценке» эл аралык илимий конференциясынын, 2006-жылы Ысык-Көлдө болуп өткөн «Мастерство учителя — динамика педагогического роста» эл аралык илимий конференциясынын, 2015-жылы республикалык физика, математика мугалимдеринин слётунун катышуучусу болуп саналат. Бир нече билим берүү демилгелерин колдоо фондунда «Кадам артынан кадам», «Сынчыл ойлом», «Инклюзивдик билим берүү», «Өзгөчө кырдаалда кандай билим берүү», «Мектепке чейинки балдарды окутуу», «Бирге окуйбуз», «Билим берүү стандарттары, заманбап окутуу» программаларынын улуттук тренери катары бүтүндөй Кыргызстан боюнча мектеп мугалимдерине усулдук жардам берүүнүн үстүндө эмгектенип келет. Окуучулардын билим-сапатын жогорку деңгээлге көтөрүүнүн үстүндө талыкпай аракеттенип, өзү окуткан сабагынын жемиштүү, жугумдуу болушу үчүн тынымсыз аракеттенет. Терең билим, татыктуу тарбия берүү менен бирге мектептин физика кабинетин заман талабына ылайык жасалгалаган. Үлгүлүү тарбиялык сааттарды байма-бай өтүп, класстан тышкаркы иштерди да өз деңгээлинде жүргүзөт. Мугалимдик кесипти туу тутуп, окуучуларга мугалим бүткүл адамзатынын тарбиячысы, устаты экенин түшүндүрүп, өзү да мугалим болуп эмгектенгенине сыймыктанып келет. Чарчаганды билбеген мээнеткеч мугалим, педагогикалык жамааттагы жаңы идеялардын демилгечиси, жаш мугалимдердин кеңешчи-насаатчысы — бул менин апам. Өзүнүн бүт акыл, күчүн бир кесипке арнап адилет иштеп, элге ак кызмат кылган инсан — бул менин алтын апам.

Анын ишмердиги кийинки муундарга өрнөк, үлгү боло алат. Ошондой эле өз билимин системалуу түрдө өркүндөтүп келет. Өзүнүн эмгекчилдиги, улууну урматтап, кичүүнү сыйлаган бийик адамгерчилиги, ыймандуулук, уюштуруучулук, усулчулдук сапаты менен айыл калкынын, мугалимдер, окуучулар арасында чоң кадыр-баркка ээ.

Жаш муундарды окутуп тарбиялоодо мыкты эмгектенгендиги, өз кесибин сүйгөн алдыңкы педагог экендиги бааланып, жасаган ишинин, кылган аракетинин натыйжасы бир катар сыйлыктарды алууга жол салды.

2011-жылы Кыргыз Республикасынын Билим, илим жана маданият министрлигинин ардак грамотасы, 1996-жылы Кыргыз Республикасынын «Билим берүүнүн отличниги» төш белгиси, 2013-жылы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн Ош облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн ардак грамотасы, 2014-жылы Ош билим берүү институтунун ардак грамотасы, 2010-жылы Ош облустук билим берүү жана илим кызматкерлеринин профсоюз комитетинин ардак грамотасы, 1997-жылы Өзгөн райондук мамлекеттик администрациясынын ардак грамотасы, 2010-жылы Өзгөн райондук билим берүү кызматкерлеринин профсоюз комитетинин ардак грамотасы, 2010-жылы Өзгөн райондук билим берүү бөлүмүнүн ардак грамотасы, 2010-жылы Куршаб айыл өкмөтүнүн ардак грамотасы, 2017-жылы «Кыргыз Республикасынын Эмгек сиӊирген мугалими» наамы менен сыйланган.

Үй-бүлөдө 5 кыз, бир уулдун, 16 неберенин бактылуу энеси.

«Мугалим — адам жан дүйнөсүнүн инженери» деген керемет кеп айтылып келет эмеспи. Байыркыдан бүгүнкүгө чейин мугалимдин коомдогу орду ар башка багыт, ар башка талап менен бааланып келгенин карабайсыңбы...

Апам бул кесипти жан дүйнөсүндөгү терең ишеними, адам баласына болгон ички сүйүүсү менен тандап алган.

Мугалим болуу, чыныгы мугалим болуу оңой эмес. Ар бир сабак ар бир мугалимдин жекече чыгармачылыгы. В.А.Сухомлинскийдин «Жакшы мугалим жакшы сабакка өмүр бою даярданат» деген сөздөрү бар. «Окуучуга ийненин көзүндөй жарыктыкты бергиси келген мугалим, өзүнө деңиздей терең билимди сиңирүүсү керек», - деп айткан сөзүн ар дайым эстейм жана ушууга жооп издеп келем. Педагог ар дайым, ар күнү жаңы маалымат менен сугарылып, эч качан артта калбашы керек.

Апам башка адамдарды өзүнүн идеялары, ой толгоолору менен кызыктыра алат. Күн ааламга жарык чачат, адам баласына нурун төгөт, апам да ошол сымал ак иш, адал сөзү, мээрман мамилеси менен кызмат кылып келе жатат. Инновация — бул мугалимдин чыгармачылык иши. Ал бөксөрбөй улам жаңылык менен толуп турушу керек. Эгерде мугалим ар бир сабагында жылт эткен жаңылык киргизбесе, анда ал артта калган болот. Апам өзүнүн билимин күн сайын, атүгүл саат сайын өркүндөтүп, замандан артта калбай эмгектенет. Бала өзүнчө жаткан кенч, ачылбай жаткан казына, кыргызча айтканда, «чегилбей жаткан жумуртка, асмандап учкан куш болот», «ачыла элек сандыкта бычыла элек кундуз бар» деген сыяктуу ишенич менен алардын жүрөгүн ээритип, дилин тазалап, алардын жанын, акыл-оюн аруулукка, ыймандуулукка тарбиялоону милдети катары эсептейт.

Илим деген учу-кыйыры жок мухит. Ошон үчүн биринчиден, өз сабагына дайыма даярдануу менен көп нерсени балдарга берүүгө аракеттенет. Экинчиден, окуучунун жакын досуна айланууга аракет кылат. Башкаруучу ыкмадан качат. Υчүнчүдөн, ар кандай сапаттарга ээ, профессионал. Төртүнчүдөн, ал баланын жан дүйнөсүн жана оюн жаратууда чоң салым кошуп келет. Бешинчиден, дайыма изденип, жаңылануулардын толуктоолордун үстүндө көп иш жүргүзөт.

«Адам астында мугалимден бийик эч нерсе жок» дешкен акылмандар. Чынында эле ар бир баланы ак-караны таанытып, инсан катары калыптандырууда мугалим күн сыяктуу нурун төгүп турганын ким тана алат. Биздин эл өз келечегине ишенген улуу эл. Ошондуктан тарбияга, билимге көңүл буруп, келечекте маданияттуу, инсан катары калыптанган, жан дүйнөсү бай жаш муундарды тарбиялоо — алдыдагы чоң максат деп ойлойт.

Акырында Эмерсондун «Педагог өзүнүн балдарына караганда, башкалардын балдарын кантип жакшы тарбиялоону мыкты билүүчү адам» деген сөзү менен аяктап, «Менин апам — мен сыймыктанган мугалим!» демекчимин.

Жунусмамат кызы Акылай

-------------------------------------------------------------------------------

Сиз дагы мугалим - апаңыз тууралуу жазып, Билим АКИpress сайтына жөнөтсүңүз болот.

WhatsApp: 0777 37 46 39

Электрондук дарек: bilim.akipress@gmail.com

Комментарии будут опубликованы после проверки модератором
Для добавления комментария необходимо быть нашим подписчиком
Видеоматериалдар
Фотоматериалдар
×

up